فتوا «تروریسم و بمبگذاری های انتحاری» را غیرقانونی خواند

09/03/2010

تحلیل توسط راجح سعید از لبنان

متفکر اسلام دکتر محمد طاهر القدری که رهبر جنبش بین المللی منهاج القرآن می باشد روز 2 مارس یک فتوای طولانی 600 صفحه ای را در لندن منتشر ساخت و در آن «تروریسم و بمبگذاری انتحاری» را محکوم کرد.

موضع این دانشمند مذهبی پاکستانی الاصل موضوع جدیدی نیست. با این وجود، این فتوای او را از سایر علمای اسلامی که در گذشته تنها حملات القاعده را بدون تعیین کردن - بر اساس نقطه نظرات مذهبی خود-- مجازات هایی که باید در مورد کسانی که این بمبگذاری ها را انجام می دهند و غیرنظامیان بی گناه را می کشند، حتی اگر آنان هدف این حملات نباشند، اعمال شود محکوم کرده بودند متمایز می کند.

در این فتوای طولانی، شیخ قدری در مورد کسانی که بمبگذاری های انتحاری انجام می دهند می گوید که آنان در آتش جهنم مجازات خواهند شد و این مسئله که بمب گذاران انتحاری به بهشت رفته و حوریان بهشتی به آنان داده خواهد شد را رد می کند. او گفت که تعالیم اسلامی با قاطعیت حملاتی که مردم بیگناه در آن کشته می شوند را محکوم می کند. اسلام حتی اگر یک فرد بیگناه در حمله ای کشته شود که در آن حمله تعداد زیادی از کافران کشته شوند را هم ممنوع می داند.

قدری در فتوای خود نظرات بسیاری از دانشمندان مهم، هم پیشرفته و هم قدیمی، در مورد آنچه القاعده و طالبان قانونی می خوانند را مردود شناخته اند، را گنجانده است و او آنان را به «خوارج زمان ما» تشبیه کرده است.

قدری در سال 1951 در ایالات پنجاب پاکستان به دنیا آمده است و درجۀ دکتری خود را از دانشگاه پنجاب کسب کرده است. عنوان رساله دکتری وی «سیستم کیفر اسلامی و فلسفه آن» بود. او به عنوان استادیار از سال 1974 در بخش علوم اسلامی کار خود را آغاز نمود و از سال 1976 تا 1978 به حرفه وکالت در پاکستان پرداخت. او همچنین مشاور حقوقی دادگاه فدرال شریعت، دیوان عالی پاکستان و یکی از اعضای کمیته ملی برنامه ریزی درسی وزارت آموزش پاکستان بوده است.

این دانشمند پاکستانی در یک مصاحبه طولانی که روز 5 مارس با شرق الاوسط انجام داد، موضع خود را تشریح کرد و گفت که حتی در جنگ ها، اسلام کشتار زنان، کودکان، سالمندان و راهبان را ممنوع کرده است. اسلام حتی کشتار جانوران متعلق به دشمن، سوزاندن درختان و تخریب ساختمان ها، کشتن کشاورزان یا تاجرین، دیپلمات ها و سفیران را هم ممنوع کرده است.

قدری گفت: «به وضعیت اسفناک امروز خود نگاه کنیم. مردم ما در مساجد و در خیابان ها کشته می شوند. آنها در حالی که خوابیده اند کشته می شوند. تروریست ها در بازارها بمب گذاری می کنند که باعث کشته شدن زنان، کودکان و افراد مسن می گردد.هیچ توجیهی برای این اعمال وجود ندارد. تروریست های القاعده و طالبان تصویر اسلام را با کشتار افراد بیگناه در پاکستان، عربستان سعودی، افغانستان، عراق، نیویورک، لندن و مادرید لکه دار می کنند.»

او رهبران القاعده، اسامه بن لادن و دکتر ایمن الظواهری را متهم کرد که جزو «خوارج زمان ما» هستند.

بی شک، قدری با گفتن اینکه اعضای القاعده «شست و شوی مغزی» شده اند، از این حقیقت آگاه است که این متقاعد کردن همه اعضای القاعده برای اینکه عقیده خود را تغییر دهند کار بسیار دشواری است. با این وجود، نگرانی اصلی وی نسل جدید جوانان مسلمان است که جذب ایدئولوژی القاعده می شوند. به همین دلیل است که او می خواهد آنان این فتوا را برای فراگیری آیات قرآنی، سنت پیامبر، داستان های خلفا و صحابه و نظرات دانشمندان مطالعه نمایند تا متقاعد شوند که کار القاعده و طالبان و همۀ گروه های که از آنان پشتیبانی می کنند، اشتباه است.

جامعه کویلیوم که اعضای آن از اسلامگرایی پیشین گروه های افراطی بوده اند و اکنون در حال مبارزه با ایدئولوژی های افراطی می باشند، اعلام کرد که فتوای شیخ قدری را می توان به عنوان «جامعترین نقد تروریسم که توسط اسلامگرایان تاکنون انجام شده است» قلمداد کرد.

به این نکته هم اشاره شده است که سازمان منهاج القرآن به رهبری قدری «صدها هزار پیرو در سرتاسر آسیای جنوبی و انگلستان دارد» و موضع وی «مقدم بر موضع سایر دانشمندان که به همان صورت ایدئولوژی هایی که از تروریسم حمایت می کنند را محکوم کرده اند» می باشد

سخنگوی کویلیوم در بیانیه ای که در کنفرانس خبری در لندن برگزار شد، گفت: «این فتوا یک گام اصلی در ریشه کن کردن تروریسم اسلامی است. فتوای سایر دانشمندان اسلامی که تحت تاثیر ایدئولوژی وهابیت قرار دارند و تئوریسین های اسلامی دیگر، پایه گذار تروریسم بر علیه غیر نظامیان در زمان معاصر هستند. گروه های تروریستی مانند القاعده کشتار جمعی خود را بر اساس تفسیری که از متون مقدس انجام می دهند و در جهت منافعشان است، توجیه می کنند. اما فتواهایی که حقیقت پشت این بدعت های فقهی را آشکار می سازند، مانند فتوای قدری، تروریسم اسلامی را به سطل زباله تاریخ می اندازند.»

صرفنظر از فتوای قدری و اظهارات کویلیوم روند مشخصی در درون حرکت اسلامی دیده می شود که منتقد القاعده و طالبان و مخالف با ایدئولوژی های آنها است. اظهاراتی که توسط بسیاری از دانشمندان اسلامی و رهبران حرکت های اسلامی در چند سال گذشته بیان شده اند، همگی کشتار و انفجارهای کورکورانه ای که به کشته شدن شهروندان می انجامند را محکوم کرده اند؛ حتی اگر این اقدامات سربازانی را هدف اصلی خود قرار داده باشند که القاعده و طالبان آنها را به عنوان «کافر» و یا «مرتد» توصیف می کنند.

نمونه های بارز این اصلاحات مواردی که توسط رهبر پیشین گروه اسلامی جهاد، دکتر فضل («راهنمای جهاد در مصر و جهان») و اصلاحاتی که توسط گروه جنگ اسلامی لیبی (با عنوان «مطالعات اصلاحی در درک جهاد، پاسخگویی و قضاوت مردم» انجام شده است، می باشد. پیش از این دو مورد، اصلاحات گروه اسلامی مصر منتشر شده بود که یکی از انتقادی ترین موارد در مورد اعمال گروه های تندرو اسلامی -- که شامل اقدامات خود گروه بر علیه دولت مصر هم بود-- بر علیه «رژیم های مرتد» به شمار می آمدند.

افزون بر این اصلاحات، دانشمندان و رهبران مذهبی برجسته هم مواضعی مشابهی را اتخاذ کرده اند. از این اصلاحات می توان از بیانیه عالم برجسته سلفی-جهادی مراکش، محمد الفیزازی که از سال 2003 تا کنون در زندان به سر می برد یاد کرد که در آن با قاطعیت مسلمانان را انجام اعمال تروریستی در کشورهای اروپایی منع کرده است.