از سرگیری گفتمان ملی لبنان
09/03/2010بنا به اعلام ریاست جمهوری لبنان در روز سه شنبه (9 مارس)، شرکت کنندگان در گفتمان ملی لبنان تصمیم گرفتند تا بحث بر سر مسئله راهبرد دفاعی لبنان را ادامه داده و کمیته ای از کارشناسان را برای یافتن فصل مشترک بین دیدگاه های مختلف فعال کنند.
میشل سلیمان، رئیس جمهوری لبنان، نشست کمیته گفتمان ملی را برای بحث بر سر یکی از بندهای بر جای مانده از نشست پیشین کمیته در سال 2006، دوباره برگزار کرد. این بند در مورد راهبرد دفاعی لبنان و سرنوشت سلاح های حزب الله می باشد.
این گفت و گو ها، که سیاستمداران دست چین رئیس جمهوری را از طیف های مختلف سیاسی گردهم آورد، ده روز پس از نشست بحث برانگیز 27 فوریۀ دمشق بین بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه، و محمود احمدی نژاد، رئیس جمهوری ایران، و سید حسن نصرالله، دبیر کل حزب الله، برگزار شد.
هر دو گروه اکثریت 14 مارس و اقلیت 8 مارس با انتشار بیانیه هایی مواضع خود را در مورد از سرگیری گفتمان و مسائل دستور کار، دوباره اعلام کردند. شماری از گروه اکثریت، مخالفت خود را با سلاح های حزب الله ابراز کردند، در حالی که گروه اقلیت همچنان اصرار دارند که در گفتمان مسئله راهبرد دفاعی مورد بحث قرار خواهد گرفت نه خلع سلاح حزب الله.
گفت و گوهای سه شنبه بدون هیچ توافقی به پایان رسید و تاریخ نشست بعدی برای 15 آوریل تعیین شد.
فارس سعید، مسئول هماهنگی دبیرخانه 14 مارس و نماینده پیشین مجلس، به الشرفه گفت: «شکی نیست که هدف از این گفتمان بیان این مطلب است که اختلاف نظر شدید بین لبنانی ها در مورد مسئله سلاح ها وجود دارد.»
سعید با اشاره به نشست بین اسد، احمدی نژاد و نصرالله در دمشق گفت: «بحث دربارۀ راهبرد دفاعی و تهاجمی بر حول و حوش «جبهه مقاومت» که طی نشست سه جانبۀ دمشق آشکار شد، متمرکز خواهد بود. نتیجۀ این نشست اتخاذ یک راهبرد دفاعی و مقاومتی تنها به منظور برقراری موازنه با اسرائیل بود، در زمانی که لبنان به عنوان یک جزء جدائی ناپذیر از ملل عربی و راهبرد متحد آنها نسبت به اسرائیل محسوب می شود.»
سعید گفت: «تصویر نشست سه جانبۀ دمشق تائید کنندۀ این حقیقت بود که سیاست 8 مارس محدود به ابعاد و چشم اندازهای صرفاً منطقه ای است که به هیچ وجه با منافع لبنان پیوندی ندارد، و یک راهبرد مقاومتی خارج از چارچوب عربی اتخاذ کرده است. این شرایط مستلزم توجه بیشتر جهان عرب به 14 مارس است، به خاطر آنکه وزرای خارجه کشورهای عربی به رئیس جمهور دولت خودگردان فلسطین اجازه دادند در پی اعلامیه جبهه مقاومت در دمشق وارد مذاکرات مستقیم با اسرائیل شود.»
با توجه به این شرایط، به نظر سعید جست و جوی یک راهبرد دفاعی در حال حاضر بر سر دوراهی است: «در یک سوی میز جبهه مقاومت، و در سوی دیگر، پیروی لبنان از موضع اتحادیه اعراب در مورد اختلاف بین اعراب - اسرائیل، قرار دارد.»
سعید گفت: «شامل کردن اتحادیه اعراب در میز گفتمان ملی در هر دو جبهۀ اعراب و لبنان به طور همزمان، یک ضرورت است، به دو دلیل عمده: هر گونه بحثی در مورد راهبرد دفاعی برای حفاظت از لبنان در برابر هرگونه تجاوز اسرائیل، علی رغم آنکه مسئولیت اصلی لبنان است، مسئولیت اعراب نیز خواهد بود، به خاطر آنکه اهمیت این مسئله کمتر از اهمیت جنبۀ لبنانی آن نیست.»
«دلیل دوم آن است که، هر گونه بحثی در مورد راهبرد دفاعی باید قطعنامه های ابتکار صلح اعراب را که در نشست بیروت در سال 2002 اتخاذ شد، و در نشست سال 2007 ریاض دوباره مورد تائید قرار گرفت را در نظر بگیرد، به خاطر آنکه راهبرد دفاعی لبنان نمی تواند اجماع اعراب را در مورد ابتکار پیش گفته، نادیده بگیرد؛ چرا که لبنان یک بخش جدائی ناپذیر آن و بخشی از بستۀ خانواده اعراب است. در نتیجه، باید به صورت یک عمل سیاسی متحد عربی از آن پیروی کرد.» .
او افزود: «تمایل نیروهای 14مارس به شامل کردن اتحادیه اعراب در گفتمان بی پایه و اساس نیست؛ بلکه بر اساس مسئولیت های ملی آنها برای تضمین پایبندی لبنان به تصمیمات اتحادیه اعراب می باشد.»
دکتر راغب جابر، استاد دانشگاه لبنان، به الشرفه گفت که «میز گفتمان مشابه یک سازمان بنیان گذار است، و به خوبی می دانیم که سازمان بینان گذار، اسناد بنیان گذاری را می نویسد، یعنی اساسنامه، و اگر مسئلۀ راهبرد دفاعی مهم نبود، به سایر نهادهای قانون اساسی، مانند مجلس یا هیئت دولت واگذار می شد.»
جابر باور ندارد که فراخوان گسترش مسائلی که مورد بحث قرار گرفته اند کاری به نشست دمشق داشته باشد.
«من این طور فکر نمی کنم، به دو دلیل: بیانیه های رسمی در این باره، و همچنین، این فراخوان مورد انتظار بود؛ چرا که تنها چند ماه از تشکیل دولت جدید گذشته است.»
در پاسخ به اظهاراتی که اشاره دارد این گفتمان واکنشی به تقاضاهای منطقه ای و بین المللی بوده است، رئیس جمهور سلیمان گفت: «میز گفتمان ملی به دلیل نگرانی های ملی و نه نگرانی های خارجی، از جمله موضع بان کی مون، دبیر کل سازمان ملل، تعیین شده است. میز گفتمان ادامۀ دستاوردهای نشست های پیشین گفتمان است.»
سلیمان به این حقیقت اشاره کرد: «مسئله راهبرد دفاعی با مسائل زیاد دیگری ارتباط دارد که دفاع ملی را مستحکم می کنند، یکی از آنها مسائل مالی است، و اگر نظر شرکت کنندگان بر آن باشد که این مسئله برای بحث مهم است یا مسائل دیگر، هیچ مشکلی وجود نخواهد داشت.»