مسابقۀ هسته‌ای دیگر خاورمیانه

رابرت همیلتون
برای تارنمای الشرفه
2008-05-29

انرژی هسته ای یک انرژی جایگزین به حساب می آید

در میان کشورهای خلیج فارس که بیش‌ترین ذخایر گاز دنیا را در اختیار دارند، ساختن نیروگاه هسته‌ای به‌طور جدی مورد توجه قرار گرفته است. این خبر در شرایطی مطرح می‌شود که مصرف انرژی در کشورهای شورای همکاری خلیج فارس بین 7 تا 14 درصد در سال درحال افزایش است و این امر فشار عظیمی بر روی شبکه نیرو ایجاد کرده و احتمال قطع کامل برق را افزایش می‌دهد.

امارات متحده عربی تقاضایی تا سه برابر مصرف نیروی فعلی را طی 12 سال آینده پیش‌بینی می‌کند، که البته این زمان طولانی‌تر از زمان لازم برای احداث یک نیروگاه هسته‌ای از نقطه شروع نیست. به این دلیل است که این کشور حوزه خلیج فارس که حدود 10درصد از ذخایر نفت جهان را در اختیار دارد، هدف خود در زمینه پیش‌برد برنامه‌های هسته‌ای را با سرمایه‌گذاری 100 میلیون دلاری در بنیان‌گذاری مؤسسه انرژی هسته‌ای امارات نشان داده‌ است.

طبق بیانیه رسمی خط مشی دولت که به تازگی انتشار یافته، گروه جدیدی از متخصصان در اداره، تامین ایمنی و امنیت و نیز منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای به کار گرفته خواهند شد. با وجود این ‌که اهداف هسته‌ای این کشور هنوز تحت ارزیابی قرار دارد، انتشار این بیانیه یک سری مطالعات در زمینه استفاده از سایر منابع انرژی از جمله نفت، زغال سنگ، انرژی خورشیدی و نیروی باد را در پی دارد. به رغم ترویج استفاده از انرژی‌های جایگزین از طریق ابتکاراتی مانند شهر سبز «مسدر» که جهت ارتقاء فناوری‌های انرژی های تجدید پذیر در سال 2006 راه‌اندازی شده، بیانیه رسمی دولت امارات متحده عربی اعلام می‌دارد که چنین منابع انرژی، حتی اگر متهورانه مورد استفاده قرار گیرد، تنها 6 تا 7 درصد نیروی مورد نیاز در کشور تا سال 2020 را تأمین می‌کند.

شیخ عبدالله بن زاید آل نهیان، وزیر امور خارجه امارات متحده عربی، اظهار داشت: «مطالعات عمیق انجام شده از سوی دولت نشان داده است که انرژی هسته‌ای به لحاظ اقتصادی، یک گزینۀ قابل رقابت و دوست محیط زیست برای تولید تضمین شده و ایمن برق است، به ویژه با درنظر گرفتن کمبود گاز پیش‌بینی شده در امارات متحده عربی.»

پس از ایران که در اوایل امسال به جهت امتناع از تعلیق فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیم باعث تحریک شورای امنیت سازمان ملل به تشدید تحریم‌ها برعلیه این کشور شد، امارات متحده عربی دومین کشور خلیج فارس خواهد بود که در پی بسط یک برنامه هسته‌ای می‌باشد. اما مقامات رسمی دولت امارات متحده عربی بر ماهیت صلح‌طلبانه اهداف هسته‌ای کشورشان تأکید کردند. بیانیه رسمی، کشور را ملزم به امضای کلیه اسناد اصلی منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای از جمله پروتکل‌های سازمان بین‌المللی انرژی اتمی در رابطه با حفاظت در مقابل سرقت مواد هسته‌ای و کنترل ذخایر مواد و تجهیزات هسته‌ای می‌داند.

این سند اعلام می‌دارد: «مشارکت شرکای تجاری باتجربه و خوشنام خارجی در ساخت و فعالیت احتمالی هر نیروگاه هسته‌ای، پنجره‌ای دائمی و کاملاً شفاف به بخش هسته‌ای امارات متحده عربی خواهد گشود.» طبق اطلاعات شرکت مشاوره انرژی PFC مقدار 80000 مگاوات از ظرفیت تولید جدید در دهه بعدی در خاورمیانه مورد نیاز خواهد بود. کویت دچار دشوارترین وضعیت از نظر بحران انرژی منطقه‌ای می‌باشد. طبق آمار آلستوم، سومین سازنده بزرگ نیروگاه، این کشور به رغم داشتن 4/8 درصد ذخایر نفت جهان تا سال 2010 با کسری 5000 مگاواتی برق رو‌برو خواهد بود.

راجا کیوان، تحلیل‌ گر انرژی PFC ضمن یادآوری کاوش ناموفق گاز در صحرای ربع ‌الخالی عربستان سعودی و توقف پروژه‌های دیگر قطر تا هنگام تکمیل مطالعات منابع حوزه شمال، اظهار داشت: «مسائل موجود در مورد ذخایر آتی گاز منطقه بی‌تردید در فشار آوردن به سمت استفاده از انرژی هسته‌ای حائز اهمیت است.»

تقاضای نیروی برق در امارات متحده عربی به احتمال زیاد سالانه 9 درصد رشد خواهد داشت تا بدین ترتیب در سال 2020 در مقایسه با سال 2008 از میزان 15500 مگاوات به سقف 40000 مگاوات برسد. طبق تحقیقات دولت، در این میان منابع شناخته شده گاز طبیعی تنها قادر به تأمین حدود 25000 مگاوات برق تا سال 2020 می‌باشند.

عربستان سعودی، بحرین، قطر، کویت و امارات متحده عربی که مجموعاً 40 درصد ذخایر نفت جهان را در اختیار دارند در نظر دارند حدود 25 میلیارد دلار صرف افزودن 45000 مگاوات ظرفیت شبکه نمایند.

دولت امارات متحده عربی تأکید دارد که همچنان درحال ارزیابی امکانات هسته‌ای خود است و هنوز برای ساخت اولین رآکتور خود اقدامی نکرده است. اما ایجاد مؤسسه انرژی هسته‌ای امارات و اختصاص 100 میلیون دلار به احداث آن نشان می‌دهد که انرژی هسته‌ای برای این کشور بیش از یک احتمال است. به نظر می‌رسد دوره انرژی ارزان هم در امارات متحده عربی و هم در منطقه وسیع‌تر خلیج فارس به پایان خود نزدیک می‌شود.

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم