فیلم مستند ایرانی به تمجید از قاتلان سادات می پردازد

ایوت موریسون
برای تارنمای الشرفه
2008-08-06

محمد انور السادات (25 دسامبر سال 1918 – 6 اکتبر سال 1981) فتو آی پی دی

در طی ماههای اخیر، دو کشور ایران و مصر پس از 30 سال قطع روابط دیپلماتیک، در حال برقراری روابط حسنه با یک دیگر بودند که ساخت یک فیلم مستند ایرانی با تمجید از قاتلان رئیس جمهور مصر انور سادات این تلاش ها را تهدید نمود.

فیلم «اعدام فرعون» که از یک شبکۀ ایرانی در ماه ژوئیه پخش شد، باعث شلعه ور شدن آتش خشم دولت مصر و خانوادۀ رئیس جمهور فقید گشت. ایران با نصب یادواره ای از خالد اسلامبولی، قاتل سادات و نامیدن خیابانی در تهران به اسم او، یاد وی را گرامی داشته است.

روابط دو کشور که در سال 1979 با پیروزی انقلاب اسلامی ایران رو به تیرگی نهاده بود، با پذیرش محمد رضا پهلوی شاه خلع شدۀ ایران برای گذراندن دوران تبعید خود در مصر از سوی سادات، کاملا تخریب گشت. پس از درگذشت شاه، برای وی یک مراسم عزاداری دولتی ترتیب داده شده و جنازۀ وی در یکی از مساجد معروف این شهر به خاک سپرده شد. این مسئله خود باعث خشم رهبر ایران آیت الله عظمی روح الله خمینی گشت.

وقتی در سال 1980 کشور مصر، اسرائیل را به رسمیت شناخت، ایران رسما روابط خود را با این کشور قطع نمود.

در فوریه سال 2007 در قاهره صدر اعظم آلمان خانم آنژلا مرکل حلقه ای گل را نثار آرامگاه رئیس جمهور فقید مصر انور سادات می کند. (عکاس خالد دسوکی/خبرگزاری فرانسه/گتی ایماژ)

در ژانویۀ سال 2008 با ملاقات های دوجانبه ای که میان مقامات دو کشور در سطح کابینۀ دولت انجام گرفت، تنش های میان مصر و ایران رو به بهبودی نهاد. این ملاقات ها زمینه ساز دیدار رسمی میان رئیس مجلس ایران غلامعلی حداد عادل و رئیس جمهور مصر حسنی مبارک گشت. بالاترین سطح روابط در طی 30 سال گذشته در ژانویه امسال زمانی که حسنی مبارک در یک مکالمۀ تلفنی در مورد وضعیت نوار غزه با رئیس جمهور ایران محمود احمدی نژاد به گفتگو نشست، برقرار گردید.

برخی از تحلیل گران پیش بینی می کردند روابط کامل میان دو کشور در زمانی کوتاه برقرار گردد. در تاریخ 30 ژانویه، شبکۀ دولتی ایران پرس از قول وزیر امور خارجه این کشور منوچهر متکی اظهار داشت که تهران و قاهره در یک قدمی برقراری روابط سیاسی با یک دیگر هستند.

اما فیلم مستند ایرانی، رهبران مصر در قاهره را به خشم آورد و باعث به خطر افتادن تلاش های دیپلماتیک اخیر گشت. مبارک دیپلمات ارشد ایران را فراخواند تا در مورد موضوع و زمان پخش این فیلم توضیحاتی را ارائه دهد.

وزیر خارجۀ مصر، احمد ابوالغیط در بیانیه ای اظهار داشت: «ما این فیلم را به شدیدترین وجه ممکن محکوم می کنیم. ما به برادران خود در ایران می گوییم که آنها باید از ساخت چنین فیلم هایی که نشان دهندۀ عدم التزام به مسئولیت شان است، برحذر باشند.»

مجلس مصر نیز بیانیه ای در محکومیت این فیلم صادر نمود. در این حال سرویس اطلاع رسانی دولتی مصر اعلام داشت که موسسۀ پیشرو سنی این کشور یعنی الازهر، ساخت این فیلم را نقض آشکار قوانین و ارزش های اسلامی برشمرده است.

علاوه بر این، رقیه دختر سادات، به رسانه های محلی گفته بود که او در نظر دارد بر علیه سازندگان فیلم به خاطر نشر اکاذیب اقامۀ دعوی نماید.

ادامۀ این مناقشه ها به جهان ورزش نیز سرایت کرد. فدراسیون فوتبال مصر مسابقۀ تیم ملی خود را با تیم ایران لغو نمود.

تهران با بیان این که فیلم یاد شده بیانگر مواضع رسمی جمهوری اسلامی نبوده است، تلاش کرد تا خود را از این فیلم دور سازد. سازندگان فیلم که اعضای کمیتۀ بزرگداشت یاد شهدای نهضت اسلامی جهانی بودند، تاکنون فیلم های دیگری نیز در ستایش شهیدان حزب الله لبنان و فلسطینیان ساخته اند. به نقل از هفته نامۀ الاهرام، مقام های ایرانی ادعا نموده اند که با این نهضت و اقدام های آن هیچ گونه ارتباطی ندارند. آنها همچنین اعلام نموده اند که این سازمان مستقل بوده و فیلم یاد شده نیز از شبکۀ رسمی دولتی پخش نشده است.

پلیس مصر به دفتر شبکۀ خبری ایرانی العالم در قاهره یورش برده و به بهانۀ فعالیت بدون مجوز، تجهیزات آن را ضبط نمود. مقام های مسئول این شبکه یورش یاد شده را انتقام دولت مصر از پخش فیلم مستند برشمردند و ادعاهای مقام های آن کشور مبنی بر مشارکت شبکۀ العالم در ساخت فیلم را رد کردند.

برخی از تحلیلگران عقیده دارند دلواپسی های مصر برای برقراری روابط با ایران بسیار عمیق تر از ساخت یک فیلم است.

دکتر کریم کامل، یکی از استادان علوم سیاسی دانشگاه آمریکایی قاهره می گوید: «رژیم مصر هنوز هم با ماهیت رژیم انقلاب اسلامی در تهران کنار نیامده است. تلاش های این کشور در نحوۀ سازمان دادن به منطقه بسیار متفاوت از نظرات هیئت رهبری مصر که طرفدار غرب بوده و سازش را سر لوحۀ افعال خویش قرار داده است، می باشد.»

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم