مصر و یونسکو در صدد ایجاد نخستین موزۀ زیر آبی جهان در محل قصر کلئوپاترا هستند

لیلا عبادی
برای تارنمای الشرفه
2008-09-30

تصاویر تندیسی را نشان می دهند متعلق به دورۀ بطلیموس (30- 331 پیش از میلاد مسیح)، در زیر آب های دریای مدیترانه و در کنار ساحل اسکندریه در موزۀ ملی بندر شمالی مصر. موزۀ باستانی، که طی یک مراسم رسمی در ماه اوت توسط حسنی مبارک، رییس جمهور مصر، افتتاح گردید شامل 1,800 قطعه از اشیای باستانی متعلق به دورۀ فراعنه، یونانی، رومی، قبطی، اسلامی، و تاریخ نوین مصر است. این موزه، در قصری متعلق به اوایل قرن بیستم که در سال 1929 ساخته شده، قرار گرفته است. تندیس هایی باستانی که احتمالاً متعلق به یک معبد هستند در اواخر دهۀ 1990 در اطراف جزیرۀ مصری، محل سکونت کلئوپاترا که به زیر آب فرو رفته بود، پیدا شدند. (احمد حسین/ خبرگزاری فرانسه/ گتی ایماژ)

کسانی که به بازدید شهر اسکندریه می آیند، موفق به دیدن بقایای قصر کلئوپاترا و شهر باستانی اسکندریه در مکانی که قرار است نخستین موزۀ زیر آبی جهان باشد، خواهند شد. در اوایل سپتامبر مصر همکاری هایی را با یونسکو، آژانس فرهنگی سازمان ملل، جهت بررسی امکان اجرای این پروژه آغاز نمود. نجیب امین، کارشناس مدیریت مقر موزه از شورای عالی آثار باستانی، خطاب به «نشنال جئوگرافیک» اظهار داشته است: «ثروت موجود در این مکان واقعاً چشمگیر است. تمام شهر اسکندریۀ باستانی درست چند متر دورتر از ساحل در زیر آب قرار گرفته است.»

این موزه امید دارد بتواند اقامتگاه سلطنتی سلسلۀ بطلیموسی را به همراه معابد، قصرها، و خیابان های آن در معرض نمایش قرار دهد. بقایای قصر کلئوپاترا نیز در میان گنجینه های این مکان موجود است، جایی که ملکۀ افسانه ای مصر پیش از آن که به زندگی خود خاتمه دهد، در کنار عاشق خود، مارک آنتونی، در آن زندگی می کرد.

پس از آن که در قرن چهارم میلادی، وقوع چندین زلزله شهر را به زیر آب فرو برد، اسکندریۀ باستانی و آثار تاریخی آن در بستر آب بندرگاه شرقی اسکندریه مدفون گشتند.

در سال 1996 هیأت مشترکی از طرف مؤسسۀ اروپایی باستان شناسی، آثار موجود در زیر آب و شورای عالی آثار باستانی (اس سی اِی) بازمانده های این شهر را آشکار ساختند. گروه هایی از باستان شناسان موفق شدند، 26 مجسمۀ ابوالهول و تندیس هایی که در حال حمل هدایایی برای خدایان بودند، همچنین ستون هایی با وزنی بالغ بر 56 تن، و نیز بقایای تعدادی از کشتی های غرق شدۀ رومی و یونانی را کشف کنند. همچنین غواصان محل جزیرۀ آنتیرهدوس، جایی که یکی از قصرهای کلئوپاترا در آن واقع شده است و جزیره ای که مارک آنتونی، تیمونیوم را در آن بنا نهاد، تعیین نمودند. بقایای پرستشگاه پوزئیدون، در محل پیشین جزیره که قسمتی از آن در احاطۀ بندرگاه سلطنتی دماغۀ لوچیاس بود، تعیین گردید. این مکان، یکی از مشهورترین خلیج های ساخته شده به دست انسان است.

یک منظرۀ کلی از افق شهر بندری مصری اسکندریه مشرف به خلیج که نورافکن برج فانوس دریایی اسکندریه در آن قرار گرفته بود. (کریس بورنکل/ خبرگزاری فرانسه/ گتی ایماژ)

این موزۀ پیشنهادی همچنین شامل 2,000 قطعه که به باور عموم متعلق به نورافکن برج فانوس دریایی اسکندریه، یکی از عجایب هفت گانۀ جهان است، و نیز یکی دیگر از مخروبه های ساحل اسکندریه می گردد.

ژاک روژری از پاریس، آرشیتکت ارشد این پروژه، می گوید: «هنگامی که قدم به یک مکان باستانی می گذارید هیجان بی مانندی وجودتان را فرا می گیرد. این مانند تماشای یک فیلم نیست.» وی مزایای موزۀ پیشنهادی را چنین شرح می دهد: «مانند فضانوردی که قادر نیست آن چه را در فضا به چشم دیده است با دیگران در میان بگذارد.»

بر اساس طرحی که برای این موزه تهیه شده است، بنای آن در سه طبقه ساخته خواهد شد. طبقۀ نخست، یک ساختمان مشرف به ساحل خواهد بود که قرار است در آن اشیایی را که پیش از این در ساحل شرقی و در سراسر اسکندریه و مناطق مجاور آن به زیر آب فرو رفته بوده است، در معرض نمایش قرار دهند.

در طبقۀ دوم این موزه، اشیای مهم دریا در جایگاه محیطی اصلی آنها نصب گردیده و به وسیلۀ آکواریوم هایی در معرض دید قرار می گیرند.

طبقۀ سوم این طرح بخشی از موزه است که در زیر آب قرار می گیرد و شامل یک تونل شیشه ای پلاستیکی است که پنجره ای منحصر به فرد به سوی خرابه های غرق شدۀ پایتخت باستانی می گشاید.

در صورتی که برنامه ها تا این مرحله با موفقیت به انجام رسد، این تونل باز هم در زیر دریا امتداد پیدا کرده تا به بنای وسیع دیگر در زیر آب برسد. طبق طرح های روژری، عمارتی با چهار ساختمان بلند شیشه ای، که بلندی آنها تا سطح آب می رسد، احداث خواهد شد. این ساختمان ها به شکل بادبان قایق هایی که در مصر باستان در رود نیل رفت و آمد می کردند، ساخته خواهند شد.

امین گفته است: «اینجا موزه ای معمولی مانند سایر موزه ها نخواهد بود. اینجا بخشی از رویای تجدید حیات تمامی یک شهر و میراث آن است.»

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم