دیدگاه های مختلف دربارۀ کانال فرهنگی سعودی

نوشتۀ عبدالوهاب الصالح در عربستان سعودی
برای تارنمای الشرفه
2010-03-04

[بلال قبالان/ خبرگزاری فرانسه/ گتی ایماژ] سعودی ها چهار کانال ماهواره ای جدید برای تماشا دارند، از جمله یک کانال در پیوند با مسائل فرهنگی

سه ماه از زمان آغاز به کار کانال فرهنگی سعودی می گذرد، و برخی نویسندگان سعودی که در ابتدا دربارۀ این ایده هیجان زده بودند، اکنون ابراز سرخوردگی می کنند.

فالح الخزاعی، اندیشمند، دربارۀ راه اندازی این کانال می نویسد: «آشکار است که راه اندازی آن بدون محاسبه و با شیوه ای اتفاقی صورت گرفته است. ما تاکنون هیچ راهبرد و طرح روشنی ندیده ایم.»

این دیدگاه گروهی از نویسندگان و اندیشمندان سعودی است. وقتی دکتر عبدالعزیز خوجه ،به عنوان وزیر فرهنگ و اطلاعات در 15 فوریه 2009 منصوب شد، علاقه اش را به آنچه که تلویزیون سعودی در تمام کانال ها ارائه می کرد، ابراز نمود.

او همچنین راه اندازی شماری از کانال هایی را که با سایر کانال های ماهواره ای عربی به رقابت خواهند پرداخت، اعلام کرد. در 18 دسامبر 2009، چهار کانال جدید در مقوله های مجزا راه اندازی شد: فرهنگی/ گفتمان بین مذهبی- بین فرقه ای، اقتصادی، قرآن و سنت.

محمد عباس، شاعر، به الشرفه گفت: «وجود یک کانال فرهنگی که بازگو کنندۀ صدای ملی باشد، خیلی وقت است که آرزوی اندیشمندان بوده. شاید تحقق این خواسته به خودی خود یک دستاورد محسوب شود.»

عباس افزود: «ما از این کانال انتظارات زیادی داریم که امیدواریم کار برجسته ای را انجام دهد، انواع گوناگون برنامه ها را ارائه کند، و برای بینندگانی که دارای علائق فرهنگی هستند توجه لازم را نشان دهد، در بین سلیقه های مختلف، از خشکی خسته کننده، رخوت کشنده و تقلید مصنوعی بر حذر باشد. این مهم است که کسانی که در زمینه های فرهنگی و رسانه ای استعداد کار ندارند، از کار در این کانال منع شوند؛ چرا که این نمای فرهنگی ملی ما است. ما باید از آن حمایت کنیم، و مطمئن شویم که برنامه های آن چیزی متفاوت را ارائه می کند. این برنامه ها باید با روشی مؤثر با مسائل فرهنگی برخورد کرده، صدای ما را به دیگران رسانده، و منابع فرهنگی گوناگون ما را برای مردمان آن سوی مرزها، ترویج کند.»

محمد الحرز، یک منتقد ادبی، بر این باور است که مسئله برنامه ریزی فرهنگی در بافت رسانه ای ماهواره فراتر از زمان خود است. «در صحنه فرهنگی ما، تجربۀ کمی در مورد مسائل فرهنگی از طریق پخش ماهواره وجود دارد. وقتی که صحبت از انتظارات می کنیم، امور هنوز در مراحل ابتدائی قرار دارند.»

الحرز به الشرفه گفت: «هنوز در مرحله ای هستیم که به دلیل عوامل بسیاری از چشم اندازی باریک به فرهنگ دیداری و رسانه ای نگاه می کنیم. یکی از این دلایل آن است که فرهنگ محلی هنوز در روند گشایش نسبت به این فرهنگ قرار دارد. همچنین، کارکنان رسانه ای واجد صلاحیتی را که عناوین فرهنگی را در فضایی باز و آزاد ارائه کرده و اطمینان اهل فرهنگ را به دست بیاورند، نداریم.»

عباس اذعان کرد که انتظارات او از این کانال «هنوز برآورده نشده است.» او گفت که این امر هنوز در مراحل ابتدائی قرار دارد، و «ما نمی خواهیم زود نتیجه گیری کنیم. با این وجود، بسیاری بدبین هستند و باور دارند که این تنها یک کانال دیگر است که به کانال های پیشین سعودی افزوده می شود، هم از لحاظ محتوی و هم از لحاظ ارائه. ولی، بگذارید امیدوار باشیم؛ چرا که حقیقت وجودی آن به خودی خود، به هر شیوه ای که باشد، پیشبرد فرهنگ را دربردارد.»

حلمیه مظفر ممکن است یکی از افراد بدبینی باشد که عباس اشاره کرد. او به الشرفه گفت: «سه ماه پس از راه اندازی کانال، متوجه شدم که کانال فرهنگی فاقد افراد اهل فرهنگ در آن است، به دلیل کیفیت پائین محتوی و نحوۀ ارائۀ آن.»

حلیمه دلیل این امر را در این حقیقت می بیند که «ارائه کنندۀ برنامه ای است که هم زنده است و هم مرده به نام کافه فرهنگی، و فاقد هر گونه فرهنگ یا مردمان اهل فرهنگ در فهرست مهمانان است. آنها تنها برای پر کردن خلاء برگزیده شده اند، و به نظر می رسد که مجریان هنوز تحت آموزش هستند، چرا که پرسش های مدرسه ای که مطرح می کنند، اغلب اوقات نه همیشه، پر از اشتباه است، از لحاظ زبانی و موضوعی. یا دربارۀ مسائلی صحبت می کنند که آنها را پشت سر گذاشته ایم.»

او افزود: «اگر این کانال با آنچه که در حال حاضر ارائه می کند و[این] را بینندگان ماهوارۀ عربی به عنوان نمای فرهنگی ما، با تمام بار معنائی این واژه می بینند، این آرزو با توجه به واقعیت جنبش های فرهنگی ما دست نیافتنی است.»

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم