قهوه خانه های قاهره بخش مهمی از بافت اجتماعی و تاریخی این شهر هستند

نوشته ولید ابو الخیر در قاهره
برای تارنمای الشرفه
2010-07-20

(ویکتوریا هازو/ خبرگزاری فرانسه/ گتی ایماژ) قهوه خانه ها در هر میدان، کوچه و خیابان های قاهره مشاهده می شوند.

اگر روزی در قاهره گردش کنید و به یکی از قهوه خانه های این شهر سر نزنید، گردشتان چیزی کم خواهد داشت.

با وجودی که همه جنبه های زندگی مدرن و تأثیر آن بر همه اجزای موجودیت مردم این شهر مشاهده می شود، گذشته و میراث آن هنوز در بسیار از مناطق اطراف قاهره حضور دارد. این امر به ویژه در مورد قهوه خانه ها صحت دارد که در هر میدان، کوچه و خیابان این شهر پیدا می شوند.

بسیاری از قهوه خانه ها دائم مشتری دارند. نشستن در این قهوه خانه ها، به بخشی از بافت اجتماعی حیات روزمزه هر مصری تبار ساکن قاهره بدل شده است. یک فنجان چای یا قهوه و کشیدن قلیان، مثل آب و غذا و اکسیژن جزء ضروریات زندگی روزمره مردم قاهره است.

قهوه خانه ها فرق های زیادی با هم دارند. بعضی از آن ها بین اکثریت قریب به اتفاق خیلی پرطرفدار هستند و قیمت های آن ها هم مقرون به صرفه هستند. قیمت یک فنجان چای یا قلیان بیش از یک دلاز هم نمی شود.

بعضی از قهوه خانه ها هم به ارائه خدمات با کیفیت بسیار خوب معروف هستند و به طبع قیمت های آنها هم بیشتر است. قهوه خانه حرافيش در خیابان شاه فیصل در جیزه شاید معروفترین نمونه این نوع قهوه خانه ها باشد.

حرافيش را از نمای بدیع و چشمگیر آن به سرعت می توان شناخت. یک مجسمه نجیب محفوظ، رمان نویس مصری، بر سر در ورودی آن نصب شده است. اسم این قهوه خانه از عنوان یکی از رمان های او گرفته شده است.

دکوراسیون داخلی این قهوه خانه شامل یک سقف گنبد مانند است و پنجره ها و هر تکه از مبلمان آن، با نقوش اسلیمی تزئین شده اند. این قهوه خانه جاذبه و گیرایی خاصی دارد که فرد را با گذشته پیوند می دهد و پاتوق چهره های ادبی و روشنفکران است .

نجیب محفوظ گوشه ای از این قهوه خانه می نشست و بایرم تونسی و یوسف ادریس هم گوشه ای از این قهوه خانه را به نام خود رقم زده بودند. دیوارهای این قهوه خانه با تعداد زیادی از نقاشی های به سبک کاریکاتور هنرمندان برجسته عرب اثر حسن ادلبي، هنرمند سوری تبار احاطه شده است.

دکور تاریخی این قهوه خانه مشتری ها را به کرات به خود جذب می کند. روزی که الشرفه به این قهوه خانه سر زد، گروهی از دانشجویان فوق لیسانس که عراقی تبار بودند، سحلب (نوشیدنی مورد علاقه مردم مصر) می نوشیدند و قلیان می کشیدند. صكبان الشمري، یکی از این دانشجویان، گفت که از سه سال پیش که به قاهره آمده است، مرتب با دوستانش به این قهوه خانه می آید. محیط حرافيش او را هر بار به این قهوه خانه جذب می کند.

الشمری گفت که از اجرای موسیقی شرقی گروه هرفیش که بعد از ساعت ده شب شروع می شود، لذت می برد. اعضای این گروه موسیقی خود روایت منحصر به فردی دارند و در حالی که موسیقی و صدای زیبایی که دارند، همه اعضای این گروه نابینا هستند.

وی گفت: «محیط این قهوه خانه با موسیقی این گروه در اوج هماهنگی قرار دارد، به ویژه زمانی که بهترین آهنگ های ام کلثوم، صباح فخري والقدود الحلبية را اجرا می کنند و همه با آن ها شروع به خواندن می کنند.»

یکی دیگر از قهوه خانه های معروف در میدان حرب طلعت قرار دارد. «ریچی کافه» یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین قهوه خانه های قاهره است که پاتوق اصلی چهره های ادبی، روشنفکران و روزنامه نگاران محسوب می شود.

«ریچی کافه» به هیج قهوه خانه دیگری شبیه نیست چون قلیان ندارد و مقررات سخت گیرانه ای برای پذیرش مشتریان دارد.

مجدي ميخائيل، صاحب این قهوه خانه، در حالی که پشت میز خود در نزدیکی در ورودی ایستاده است، گفت: «قهوه خانه ها که تعداد آن ها بسیار زیاد است و استانداردهای پایین دارند، به طور انحصاری به پاتوق قلیان کشیدن و ورق بازی کردن تبدیل شده اند.»

مقررات سخت گیرانه میخاییل شامل ممنوعیت قلیان کشیدن و بازی های تفریحی است و بعد از ساعت یازده صبح قهوه سرو نمی کند.

وی گفت: «ریچی کافه» در سال 1914 توسط یک آلمانی ساخته شد و بعد یک مرد فرانسوی به نام هنری پیر آن را خرید و این اسم را روی قهوه خانه گذاشت. بعدها این قهوه خانه به یکی از بزرگترین قهوه خانه های زنجیره ای فرانسوی تبدیل شد که با همان اسم در سراسر فرانسه و کشورهای مستعمره فرانسه افتتاح شدند.»

ميخائيل افزود که این قهوه خانه «قلب فعالیت های جنبش سیاسی و روشنفکری مصر بود. نجیب محفوظ، یوسف ادریس، امل دنقل، یحیی الطاهر عبدالله، صلاح جاهین، ثروت أباظة، نجیب سرور، کمال الملاخ، احمد فوآد نجم، شاعر و جمال الغيطاني رمان نویس، تعدادی از سرشناس ترین چهره هایی بوده اند که به این قهوه خانه می رفتند.»

او با افتخار در مورد این که چگونه این قهوه خانه میزبان جنبش های سیاسی عمده قرن بیستم بوده است، سخن گفت. وی گفت: «سالن های این قهوه خانه شاهد جلسه های دیدارهای طولانی بوده اند که جمال عبد الناصر، رئیس جمهوری گذشته مصر، اینجا تشکیل می داد. او جلسه های سری خود را این جا برگزار می کرد، این دیدارهای سری در نهایت به انقلاب ناصریت و سرنگونی حکومت سلطنتی مصر منتهی شدند.»

قاهره قهوه خانه های بسیار دیگری نیز دارد و بعضی از آن ها به دلیل رکود اقتصادی، محبوبیت خود را از دست داده اند. قهوه خانه الفیشاوی در نزدیکی حرم امام حسین در مرکز قاهره یکی از این قهوه خانه ها است. قهوه خانه زهرت البوستان در نزدیکی «ریچی کافه» و تعداد بسیاری دیگر از قهوه خانه ها نیز هستند که بازدیدکنندگان قاهره باید خود اکتشاف کنند.

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم