کشته شدن رهبر فتح الاسلام ضربۀ سنگینی را بر نمایندگان بلندپرواز القاعده در لبنان وارد آورد

تحلیل از کمیل طویل در بیروت
برای تارنمای الشرفه
2010-09-02

[جوزف فضول/ الشرفه] عبدالرحمان عوض طی تهاجمی در شتورا به قتل رسید.

موفقیت اطلاعات ارتش لبنان در کشتن عبدالرحمان، رهبر فتح الاسلام، عوض حاکی از آن است که این گروه، سال ها پس از آنکه باورها بر آن بود که در حال آماده شدن برای ایفای نمایندگی القاعده در لبنان و سوریه است، اکنون فقط یک سازمان حاشیه ای است که تنها برای باقی ماندن تلاش می کند.

عوض و معاون او ابو بکر غازی مبارک، طی تهاجم ارتش به شهر بقاع در شتورا در تاریخ 14 اوت کشته شدند. رسانه ها گزارش کردند که آنها در حال رفتن به عراق از طریق سوریه به منظور دیدار با رهبری شاخۀ القاعده در عراق بودند. مأموریت آنها تامین کمک برای جنگجویان فتح الاسلام در لبنان، به ویژه در اردوگاه پناهندگان فلسطینی عین الحلوه در نزدیکی صیدا، مرکز فرمانداری جنوب لبنان بود.

بنا به گزارش، اطلاعات ارتش لبنان از پیش می دانست که عوض در حال طراحی انجام حرکتی از عین الحلوه به سوی عراق است. او، یکی از پسران خود را برای اکتشاف از یک راه عبور مخفی و از طریق سوریه به عراق فرستاده بود.

با کشته شدن عوض، فتح الاسلام دومین «امیر» خود را طی کمتر از سه سال از دست داد. در سال 2008، این گروه ادعا کرده بود که بنیانگذار آن یعنی شاکر العبسی، پس از فرار از لبنان توسط نیروهای امنیتی سوریه کشته یا دستگیر شده است. العبسی رویارویی های خشونت باری را در برابر نیروهای امنیتی لبنان در شمال طی تابستان 2007 رهبری کرده بود. این رویارویی ها منجر به جنگ سهمناکی شد که صدها نفر طی آن کشته شده و منجر به ویرانی اردوگاه فلسطینی نهر البارد شد. این اردوگاه پناهندگان سنگر سازمان اسلام گرا بود، شعبه ای از گروه فلسطینی فتح الانتفاضه، که به نوبۀ خود از جنبش فتح در دهۀ 80 جدا شدند.

فتح الاسلام پس از شروع جنگ عراق در لبنان پدیدار شد. پیدایش ناگهانی آن گمانه زنی ها و ادعاهایی را دربارۀ نقش آن و نهادهایی که در خدمت آنها بود، به دنبال داشت. تاسیس آن در میان موجی از سوء قصدها بود که سیاستمداران و روزنامه نگاران لبنانی مخالف سیاست سوریه در لبنان را هدف می گرفت.

برخلاف این گمانه زنی ها دربارۀ رابطۀ ادعایی میان بعضی از رهبران فتح الاسلام با سوریه- شمار زیادی از اعضای این سازمان اسلام گرا از خاک سوریه عملیات می کردند – پس از درگیری های نهر البارد سوریه سریعاً موضع سختی در قبال فعالیت های این گروه اتخاذ کرد، و هسته های این سازمان در خاک خود را از بین برده و اعضای آن را بازداشت کرده یا به قتل رساند.

با وجودی که از هم پاشی هسته های فتح الاسلام در سوریه به نرمی صورت گرفت و رویارویی های خونین مانند آنچه در لبنان اتفاق افتاد، به وجود نیامد، درگیری های نهر البارد نشان داد که این گروه دارای توانایی نظامی بارزی است و در صورتی که به آن اجازه داده شود تا عوامل بیشتری را استخدام کرده و آنها را در یک اردوگاه مستحکم بیرون از حوزۀ اقتدار حکومت لبنان تربیت کند، می تواند یک تهدید امنیتی جدی باشد.

جنگجویان فتح الاسلام توانایی خود برای جنگ در راه های باریک اردوگاه بسیار مستحکم نهر البارد و نیز ظرفیت مقابله با سربازان نخبۀ ارتش لبنان را نشان داده بودند. ارتش لبنان به سختی جنگید، اما به دلیل نداشتن پوشش هوایی برای تخریب اهداف در اردوگاه، که در اصل برای مقابله با حملات هوایی جنگنده های اسرائیلی طراحی شده بود، متحمل خسارات سنگینی شد.

سرانجام، ارتش لبنان موفق شد تا به اردوگاه نهر البارد وارد شده و بدنۀ اصلی فتح الاسلام را از بین ببرد. همچنین موفق شد تا اغلب هسته هایی را که در مناطق عمدۀ سنی نشین شمال لبنان، به ویژه پایتخت آن، طرابلس، مرتبط بودند، از هم بپاشد.

از اواخر سال 2007 و اوایل 2008، گزارش های رسانه های لبنان جزئیات زیادی را دربارۀ فتح الاسلام آشکار ساختند که از طریق بازجویی بازداشت شدگان مظنون به داشتن ارتباط با گروه، به دست آمده بود. بازداشت شدگان طی حملات، به ویژه در شمال دستگیر شده بودند.

شاید مهمترین جزئیات روشنگر نقش عوامل عربی – اسلام گرایی بود که به سوی لبنان سرازیر بودند- به ویژه به اردوگاه پناهندگان نهر البارد- جائی که برای شرکت در «جهاد» علیه آمریکایی ها در عراق آماده می شدند.

بسیاری از این عوامل- از جمله ده ها سعودی- وارد خاک لبنان به عنوان نقطۀ انتقال پیش از سفر به عراق از طریق خاک سوریه می شدند.

اما در حالی که جریان ورود عوامل از طریق لبنان وجود داشت، آمریکایی ها موفق به کشتن ابو مصعب الزرقاوی، رهبر القاعده در عراق، طی حمله ای در ژوئن 2006 که مخفیگاه او را هدف گرفته بود، شدند. این امر با شروع فروپاشی القاعده در عراق و آغاز سرکوب «جهادی ها» توسط سوریه که از خاک آن کشور برای گذر به عراق استفاده می کردند، همزمان شد.

تمامی این ها به نظر می رسد که منجر شود تا این «جهادی ها»، که خواستار سفر از لبنان به سوی عراق بودند، وادار شوند تا در خاک لبنان باقی بمانند.

صرف نظر از راست یا دروغ بودن گزارش های منتشره در روزنامه های لبنان پس از جنگ ها نهر البارد مبنی بر آنکه فتح الاسلام به دنبال اعلام یک «امارات اسلامی» مرتبط با القاعده در شمال لبنان در سال 2007 بوده و یا نبوده، پیروزی نظامی لبنان هرگونه طرحی از این دست را برهم زده و باعث فروپاشی زیربنای سازمان شد.

رویدادهایی که پس از پایان جنگ در نهرالبارد اتفاق افتاد، ثابت کرد که بعضی از هسته های فتح الالسلام کاملاً حذف نشده بودند. این هسته ها موفق به کشتن سربازان لبنانی با انفجار دو اتوبوس در البحصاص و طرابلس در شمال لبنان در سال 2008 شدند.

سایر هسته ها تلاش کردند تا به نیروی موقت سازمان ملل در لبنان (یونیفیل)، در جنوب لبنان با بمب حمله کنند.

با این وجود، تحقیقات دربارۀ این بمب گذاری ها و سعی در بمب گذاری نشان داد که سازمان محدود به محلۀ الطواری در اردوگاه عین الحلوه از زمان جانشینی البعسی توسط عبدالرحمان عوض می باشد. در حال حاضر، باور بر آن است که فتح الاسلام تنها دارای ده ها تن از افرادی است که در برخی محله های عین الحلوه در کنار شماری از اسلام گرایان عرب- از جمله سعودی ها مانند عضو ادعایی القاعده یعنی عبید القفیل- که برای فرار از دست مسئولین امنیتی به اردوگاه پناه آورده است، می باشد.

بنا به گزارش رسانه ها، اسامه الشهابی، دستیار عوض، به عنوان رئیس فتح الاسلام جانشین «امیر» متوفی شده، از سال 2007 این سومین «امیر» گروه می باشد. در این صورت، انتظار می رود که الشهابی «انتقام» قتل سَلَف خود یعنی عوض را بگیرد.

اما الشهابی بی شک می داند که وارث سازمانی است که در خطر نابودی قرار دارد؛ به ویژه پس از موفقیت ارتش لبنان و سازمان های فلسطینی- به ویژه فتح- برای قطع هرگونه ارتباط واقعی بین فتح الاسلام و جمعیت بیرون از اردوگاه عین الحلوه.

بوک مارکینگ (بایگانی سازی اینترنتی)

خواهشمند است دیدگاه خود را پیرامون این مقاله با ما در میان بگذارید تا ما بتوانیم کیفیت این سایت اینترنتی را بهبود ببخشیم